ඉගෙනුම් පලය 1මහනුවර රාජධානියේ ආරම්භය හා ව්‍යාප්තිය විස්තර කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2මහනුවර රජවරුන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3මහනුවර රාජධානියේ පරිපාලන ක්‍රමය විග්‍රහ කරයි
ඉගෙනුම් පලය 4ප්‍රාදේශීය සීමා සිතියමක ලකුණු කරයි
8.1
ආරම්භය හා ව්‍යාප්තිය
පිහිටීම
කඳු වැටි, ඝන වනාන්තර හා මහවැලි ගඟෙන් වටවූ මහනුවර ස්වාභාවික බලකොටුවක් විය. මුහුදු බලයක් වූ යුරෝපීයයන්ට එහි පහසුවෙන් ළඟා විය නොහැකි විය.
අගනුවර ලෙස තේරීම
ආරක්ෂාව, සශ්‍රීක ගොවිබිම් හා රටේ මැද පිහිටීම නිසා සෙංකඩගල අගනුවර ලෙස තෝරා ගැනිණි.
- 1591–1604I විමලධර්මසූරිය: දන්තුරේ සටනින් (1594) පෘතුගීසීන් පරාජය කළේය. දළදාව මහනුවරට ගෙනැවිත් දළදා මැදුරක් කරවීය.
- 1604–1635සෙනරත්: පෘතුගීසි ප්‍රහාර හමුවේ රාජධානිය රැකගත්තේය.
- 1635–1687II රාජසිංහ: ගන්නොරුව සටනින් (1638) පෘතුගීසීන් පරාජය කළේය. පෘතුගීසීන් නෙරපීමට ලන්දේසීන් සමඟ ගිවිසුමක් (1638) අත්සන් කළේය.
- 1687–1707II විමලධර්මසූරිය: ආගමික කටයුතු දියුණු කළේය.
- 1707–1739ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ: අවසාන සිංහල රජු.
- 1739–1815නායක්කර් රජ පෙළපත: ශ්‍රී විජය රාජසිංහ, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ (1753 උපසම්පදාව නැවත ඇති කිරීම), රාජාධි රාජසිංහ, ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ.
🛡️ නිදහස රැකගත් ආකාරය: කඳුකර පිහිටීම, ගරිල්ලා සටන් ක්‍රම, එක් විදේශ බලයකට එරෙහිව තවත් බලයක් යොදා ගැනීම (පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව ලන්දේසීන්) හා ජනතාවගේ සහාය.
8.2
පරිපාලන සංවිධානය
- රජු: එකම පාලකයා. සියලු ඉඩම්වල අයිතිය, ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක හා අධිකරණ බලය රජු සතු විය. අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ හා මහානායක හිමිවරුන්ගේ උපදෙස් අනුව රට පාලනය කළේය.
- මහ අදිකාරම්: රජුට දෙවැනි තැනැත්තා. සාමාන්‍යයෙන් අදිකාරම්වරු දෙදෙනෙක් සිටියහ.
- ප්‍රධාන පරිපාලන අංශ: රටවැසම, බද්දේ, මහවාසල, දේවාල/විහාර දේපළ.
රටවැසම
- පාලන පහසුවට ප්‍රදේශ 21කට බෙදීම
- දිසාවනි 12: අගනුවරට ඈත ප්‍රදේශ; ප්‍රධානියා දිසාව
- රට 9: අගනුවරට ආසන්න ප්‍රදේශ; ප්‍රධානියා රටේමහත්මයා
- දිසාවනිය → කෝරළය → පත්තුව → ගම
බද්දේ
බදු අය කිරීම හා විවිධ කර්මාන්ත කණ්ඩායම් සංවිධානය කිරීම භාර දෙපාර්තමේන්තු. ඒවාට බදු නිලධාරීන් සිටියහ.
මහවාසල
රජ මාළිගයේ කටයුතු: ආරක්ෂාව, භාණ්ඩාගාරය, යුද කටයුතු හා රජුගේ පෞද්ගලික අවශ්‍යතා.
විහාර හා දේවාල දේපළ
පන්සල් හා දේවාල නඩත්තුව, පූජා පැවැත්වීම හා පෙරහැර සංවිධානය.
අධිකරණ කටයුතු
අධිකරණ බලය වැඩි වශයෙන් රජු වෙත කේන්ද්‍රගත විය. වැදගත් නඩු රජු හා මහනඩුව විභාග කළේය. දිසාවනි, රට, කෝරළ, පත්තු හා ගම්වල නඩු ඒ ඒ ප්‍රදේශ භාර නිලධාරීන් විභාග කළහ.
🧭 ක්‍රියාකාරකම 1: පරිපාලන ඒකක 0 / 4
විශාලතම ඒකකයේ සිට කුඩාම ඒකකය දක්වා ඔබන්න.