චුම්බක
චුම්බකයක් සමහර දේවල් අදිනවා, සමහර දේවල් අදින්නේ නැහැ. චුම්බකයේ ධ්‍රැව සහ ඒවා හැසිරෙන හැටි සොයා බලමු.
1චුම්බකයට ඇදෙන දේ
යකඩ, නිකල් සහ කොබෝල්ට් වලින් හැදූ දේවල් චුම්බකයට ඇදෙනවා. ඒවා චුම්බක ද්‍රව්‍යයි. උදාහරණ: යකඩ ඇණය, ඉඳිකටුව, කටු ඇණය.
ප්ලාස්ටික්, ලී, කඩදාසි, රබර්, වීදුරු, තඹ සහ ඇලුමිනියම් චුම්බකයට ඇදෙන්නේ නැහැ. ඒවා චුම්බක නොවන ද්‍රව්‍යයි.
හැම ලෝහයක්ම චුම්බකයට ඇදෙන්නේ නැහැ. ඇලුමිනියම් කෝප්පයක් හෝ තඹ කාසියක් ඇදෙන්නේ නැහැ.
2චුම්බකයේ ධ්‍රැව
චුම්බකයක ආකර්ෂණය වැඩියෙන්ම ඇත්තේ එහි කෙළවර දෙකේ. මේවා ධ්‍රැව ලෙස හඳුන්වනවා: උත්තර ධ්‍රැවය (N) සහ දක්ෂිණ ධ්‍රැවය (S).
- සමාන ධ්‍රැව එකිනෙක විකර්ෂණය කරනවා: N සහ N, S සහ S
- අසමාන ධ්‍රැව එකිනෙක ආකර්ෂණය කරනවා: N සහ S
පිළිතුර: සමාන ධ්‍රැව නිසා ඒවා එකිනෙක තල්ලු කරනවා (විකර්ෂණය).
3නිදහසේ එල්ලූ චුම්බකය සහ මාලිමාව
දණ්ඩ චුම්බකයක් නිදහසේ එල්ලුවාම එය සෑම විටම උතුරු - දකුණු දිශාවට නැවතෙනවා. මාලිමාවේ කටුව කුඩා චුම්බකයක්. ඒ නිසා දිශා සොයා ගන්න මාලිමාව පාවිච්චි කරනවා.
4චුම්බකවල ප්‍රයෝජන
- ශීතකරණ දොරවල් තදින් වැසීමට
- මාලිමාවේ දිශාව සෙවීමට
- කසළ අතරින් යකඩ වෙන් කිරීමට
- ස්පීකර් සහ විදුලි මෝටරවල
- ඉඳිකටු පෙට්ටි සහ පෙන්සල් පෙට්ටිවල
✏️ උත්සාහ කරමු
චුම්බකයට ඇදෙන්නේ කුමක්ද?
N සහ S ධ්‍රැව ළං කළාම ...
මාලිමාවේ කටුව ...
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- යකඩ, නිකල්, කොබෝල්ට් චුම්බකයට ඇදෙනවා.
- චුම්බකයට ධ්‍රැව දෙකක්: N සහ S.
- සමාන ධ්‍රැව විකර්ෂණය, අසමාන ධ්‍රැව ආකර්ෂණය.
- නිදහසේ එල්ලූ චුම්බකය උතුරු - දකුණු දිශාවට නැවතෙනවා.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්‍රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.