ජලයට ගලක් දැමූ විට රැළි පැතිරේ; ගුවන් විදුලියට ශබ්දය ලැබේ; සූර්යාලෝකය පෘථිවියට එයි. මේ සියල්ල තරංග මගින් ශක්තිය ගෙන යාමයි.
අංශු කම්පනය තරංග ගමන් දිශාවට ලම්බකයි. ශීර්ෂ හා නිම්න. උදා: ජල රැළි, ආලෝකය.
අංශු කම්පනය තරංග ගමන් දිශාවටම. සම්පීඩන හා විරලන. උදා: ශබ්දය, ස්ප්‍රිංගයක තල්ලු තරංග.
විස්තාරය: සමතුලිත පිහිටීමේ සිට උපරිම විස්ථාපනය. තරංග ආයාමය: අනුයාත ශීර්ෂ දෙකක් අතර දුර. සංඛ්‍යාතය: තත්පරයකට ඇති කම්පන ගණන.
නිදසුන: 340 Hz ශබ්දයක් වාතයේ 340 m s⁻¹ වේගයෙන් යයි නම් λ = 340 ÷ 340 = 1 m.
නිවැරදි පිළිවෙළට ඔබන්න.
සංඛ්‍යාතය මත රඳා පවතී. සංඛ්‍යාතය වැඩි → තාරතාව වැඩි (හඬ “සිහින්”).
විස්තාරය මත රඳා පවතී. විස්තාරය වැඩි → හඬ වැඩි. ඩෙසිබෙල් (dB) වලින් මනී.
එකම සුර සහිත හඬ වෙනස් සංගීත භාණ්ඩවලින් වෙනස් ලෙස ඇසෙන්නේ උපස්වර නිසාය.
ශබ්දයේ වේගය වාතයේ ආසන්න වශයෙන් 330–340 m s⁻¹; ජලයේ හා ඝනවල වඩා වැඩියි. මිනිසාට ඇසෙන පරාසය 20 Hz – 20 kHz.
අතිධ්වනි (> 20 kHz): ගර්භණී ස්කෑන්, සෝනාර් මගින් මුහුදු ගැඹුර මැනීම, වවුලන් හා ඩොල්ෆින්ගේ ප්‍රතිධ්වනි පිහිටීම. උපධ්වනි (< 20 Hz): අලි ඇතුන්ගේ සන්නිවේදනය, භූමිකම්පා.
ප්‍රතිධ්වනිය: ශබ්දය පරාවර්තනය වී නැවත ඇසීම. ගැඹුර = (වේගය × කාලය) ÷ 2. ශබ්ද දූෂණය ශ්‍රවණ හානි හා ආතතිය ඇති කරයි.
0 / 6