ඉගෙනුම් පලය 1මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2පනට් කොටුව ගොඩනගයි
ඉගෙනුම් පලය 3වර්ණදේහ, ජාන හා ලිංග නිර්ණය පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 4ප්‍රවේණි ආබාධ හා ජාන තාක්ෂණයේ භාවිත විස්තර කරයි
14.1
ග්‍රෙගර් මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ
මෙන්ඩල් උද්‍යාන කඩල (මටර්) ශාකවල ප්‍රතිවිරුද්ධ ලක්ෂණ යුගල හතක් (උස / මිටි, රවුම් / රැළි බීජ ආදිය) අධ්‍යයනය කළේය.
- P පරම්පරාව: පිරිසිදු උස (TT) × පිරිසිදු මිටි (tt)
- F₁: සියලුම ශාක උසයි (Tt). උස ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයයි; මිටි නිලීන ලක්ෂණයයි.
- F₂ (F₁ × F₁): උස : මිටි = 3 : 1. ප්‍රවේණි දර්ශ අනුපාතය TT : Tt : tt = 1 : 2 : 1.
| පනට් කොටුව (Tt × Tt) | T | t |
|---|
| T | TT (උස) | Tt (උස) |
| t | Tt (උස) | tt (මිටි) |
ප්‍රවේණි දර්ශය
ජීවියාගේ ජාන සංයුතිය (උදා: Tt)
රූපානුදර්ශය
පිටතට පෙනෙන ලක්ෂණය (උදා: උස)
ප්‍රමුඛ
එක් ඇලීලයක් තිබුණත් ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණය
නිලීන
ඇලීල දෙකම තිබුණොත් පමණක් ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණය
14.2
වර්ණදේහ හා ජාන
වර්ණදේහ
- න්‍යෂ්ටියේ ඇති DNA හා ප්‍රෝටීනවලින් සෑදුණු ව්‍යුහ
- මිනිසාට වර්ණදේහ 46ක් (යුගල 23)
- දෛහික වර්ණදේහ යුගල 22 + ලිංග වර්ණදේහ යුගල 1
- ගැහැණු: XX, පිරිමි: XY
ජාන
- වර්ණදේහයක ඇති DNA කොටසක්; ලක්ෂණයක් පාලනය කරයි
- ජාන ප්‍රකාශනය: ජානයේ තොරතුරු අනුව ප්‍රෝටීන සෑදී ලක්ෂණය පෙනීම
- එකම වර්ණදේහයේ ඇති ජාන එකට උරුම වේ (ප්‍රතිබද්ධ ජාන)
👶 ලිංග නිර්ණය: මවගේ සියලු ඩිම්බවල X ඇත. පියාගේ ශුක්‍රාණුවලින් අඩකට X ද අඩකට Y ද ඇත. X ශුක්‍රාණුවක් සංසේචනය වුවහොත් ගැහැණු (XX), Y වුවහොත් පිරිමි (XY). එබැවින් දරුවාගේ ලිංගය තීරණය වන්නේ පියාගේ ශුක්‍රාණුව අනුවයි. සම්භාවිතාව 1 : 1.
14.3
ප්‍රවේණි ආබාධ
⚠️ ලේ නෑයන් අතර විවාහය: එකම නිලීන ජාන දෙදෙනාටම තිබීමේ සම්භාවිතාව වැඩි නිසා දරුවන්ට ප්‍රවේණි ආබාධ ඇති වීමේ අවදානම වැඩියි.
14.4
ජාන තාක්ෂණය
වෛද්‍ය
බැක්ටීරියා මගින් මිනිස් ඉන්සියුලින් නිපදවීම; එන්නත්; ජාන චිකිත්සාව.
කෘෂිකාර්මික / ආහාර
කෘමි හා රෝගවලට ප්‍රතිරෝධී බෝග; පෝෂණය වැඩි බෝග (උදා: විටමින් A සහිත සහල්).
කාර්මික
එන්සයිම නිෂ්පාදනය; අපද්‍රව්‍ය බිඳ හෙළන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්.