10 ශ්‍රේණිය · විද්‍යාව · ඒකකය 10.10 · ඒකකය 10

පරමාණු එකට බැඳෙන හැටි

ලුණු (NaCl) අධික උෂ්ණත්වයකදී පමණක් උණු වේ; ඉටි ඉක්මනින් උණු වේ. ලුණු දියර විදුලිය සන්නයනය කරයි; සීනි දියර නොකරයි. වෙනසට හේතුව සංයෝගවල ඇති බන්ධන වර්ගයයි.

ඉගෙනුම් පලය 1අයනික හා සහසංයුජ බන්ධන සෑදෙන ආකාරය පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2තිත්-කතිර සටහන් අඳියි
ඉගෙනුම් පලය 3බන්ධන වර්ගය හා සංයෝගයේ ගුණ අතර සම්බන්ධය පෙන්වයි
10.1

පරමාණු බැඳෙන්නේ ඇයි?

උච්ච වායුවල (He, Ne, Ar) බාහිරම කවචය පූර්ණයි, ඒවා ස්ථායීයි. අනෙක් පරමාණු ඉලෙක්ට්‍රෝන දීමෙන්, ලැබීමෙන් හෝ හවුලේ තබා ගැනීමෙන් උච්ච වායු වින්‍යාසයක් (අෂ්ටකයක්) ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි.

අයනික බන්ධනය

ඉලෙක්ට්‍රෝන හුවමාරු වීමෙන් සෑදෙන ධන හා සෘණ අයන අතර ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණය. සාමාන්‍යයෙන් ලෝහයක් හා අලෝහයක් අතර.

  • Na (2,8,1) ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් දී Na⁺ (2,8) වේ
  • Cl (2,8,7) ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ලබා Cl⁻ (2,8,8) වේ
  • Na⁺ හා Cl⁻ ආකර්ෂණය → NaCl
  • තවත් උදා: MgO, CaCl₂

සහසංයුජ බන්ධනය

පරමාණු දෙකක් ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගලයක් හවුලේ තබා ගැනීම. සාමාන්‍යයෙන් අලෝහ අතර.

  • H₂: H–H (ඒක බන්ධනය)
  • O₂: O=O (ද්විත්ව බන්ධනය)
  • N₂: N≡N (ත්‍රිත්ව බන්ධනය)
  • H₂O, NH₃, CH₄, CO₂
ගුණයඅයනික සංයෝග (උදා: NaCl)සහසංයුජ සංයෝග (උදා: ඉටි, සීනි)
ද්‍රවාංකය / තාපාංකයඉහළයිසාමාන්‍යයෙන් පහළයි
කාමර උෂ්ණත්වයේදීස්ඵටිකරූපී ඝනවායු, ද්‍රව හෝ මෘදු ඝන
ජලයේ ද්‍රාව්‍යතාවබොහෝ විට දිය වේබොහෝ විට දිය නොවේ (සීනි වැනි ඇතැම් ඒවා හැර)
විද්‍යුත් සන්නයනයද්‍රවිත හෝ ජලීය ද්‍රාවණයේදී සන්නයනය කරයි; ඝන අවස්ථාවේ නොකරයිසාමාන්‍යයෙන් සන්නයනය නොකරයි

✏️ තිත්-කතිර සටහන: එක් පරමාණුවක ඉලෙක්ට්‍රෝන තිත්වලින් (•) ද අනෙකේ ඒවා කතිරවලින් (×) ද ඇඳ, හවුල් යුගල දෙක අතරට එන සේ අඳින්න. උදා: CH₄ හි C මැද, H හතර වටේට, හවුල් යුගල 4ක්.

🗂️ ක්‍රියාකාරකම 1: බන්ධන වර්ගය 0 / 8

එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.

⚖️ ක්‍රියාකාරකම 2: හරිද? වැරදිද? 0 / 3

සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 4