10 ශ්‍රේණිය · විද්‍යාව · ඒකකය 10.7 · ඒකකය 7

මවුලය: රසායන විද්‍යාවේ “දුසිම”

කෙසෙල් ගණන් කරන්නේ ඇවරිවලින්, බිත්තර දුසිම්වලින්. පරමාණු හා අණු ඉතා කුඩා නිසා ඒවා ගණන් කිරීමට රසායනඥයන් මවුලය භාවිත කරයි.

ඉගෙනුම් පලය 1පරමාණුක ස්කන්ධ ඒකකය හා සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය අර්ථ දක්වයි
ඉගෙනුම් පලය 2සාපේක්ෂ අණුක ස්කන්ධය ගණනය කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3මවුලය, ඇවගාඩ්‍රෝ නියතය හා මවුලික ස්කන්ධය භාවිත කරයි
7.1

පරමාණුවක ස්කන්ධය

පරමාණුක ස්කන්ධ ඒකකය (u)
කාබන්-12 සමස්ථානිකයේ එක් පරමාණුවක ස්කන්ධයෙන් 1/12 කොටස
සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය (Ar)
මූලද්‍රව්‍යයක පරමාණුවක ස්කන්ධය, C-12 පරමාණුවක ස්කන්ධයෙන් 1/12 ට කී ගුණයක්ද යන්න. ඒකක නැත.
සාපේක්ෂ අණුක ස්කන්ධය (Mr)
අණුවේ ඇති සියලු පරමාණුවල සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධවල එකතුව
මූලද්‍රව්‍යයHCNONaMgSClCa
Ar112141623243235.540

Mr ගණනය: H₂O = (2 × 1) + 16 = 18. CO₂ = 12 + (2 × 16) = 44. NaCl = 23 + 35.5 = 58.5. CaCO₃ = 40 + 12 + (3 × 16) = 100.

7.2

මවුලය හා ඇවගාඩ්‍රෝ නියතය

1 mol = 6.022 × 10²³ අංශුඇවගාඩ්‍රෝ නියතය (L). කාබන්-12 ග්‍රෑම් 12ක ඇති පරමාණු ගණන
n = m ÷ Mn = මවුල ගණන (mol), m = ස්කන්ධය (g), M = මවුලික ස්කන්ධය (g mol⁻¹)
අංශු ගණන = n × L

💡 මවුලික ස්කන්ධය යනු ද්‍රව්‍යයක මවුලයක ස්කන්ධයයි. සංඛ්‍යාත්මකව එය Ar හෝ Mr ට සමානයි, නමුත් ඒකකය g mol⁻¹ වේ. උදා: ජලයේ මවුලික ස්කන්ධය 18 g mol⁻¹.

නිදසුන 1: ජලය 36 g ක මවුල ගණන = 36 ÷ 18 = 2 mol.

නිදසුන 2: CO₂ මවුල 0.5ක ස්කන්ධය = 0.5 × 44 = 22 g.

නිදසුන 3: සෝඩියම් 46 g ක ඇති පරමාණු ගණන = (46 ÷ 23) × 6.022 × 10²³ = 1.2044 × 10²⁴.

🗂️ ක්‍රියාකාරකම 1: Mr අගය තෝරන්න 0 / 6

එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.

⚖️ ක්‍රියාකාරකම 2: හරිද? වැරදිද? 0 / 3

සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 5